Thời gian qua, mình đã có cơ hội được đồng hành cùng Cô/Chú/Anh/Chị bị mỡ máu cao, sau 3 tháng thay đổi lối sống thì hầu hết chỉ số mỡ máu đều giảm so với trước khi tham gia chương trình. Nên hôm nay, mình muốn chia sẻ một số mẹo nhỏ nhằm giúp mọi người có thể kiểm soát mỡ máu tốt hơn hen! 
Đầu tiên, khi nói đến mỡ máu tăng cao, tức là khi làm xét nghiệm tại các bệnh viện, mọi người sẽ có các chỉ số liên quan như: Cholesterol và Triglyceride. Thường mỡ máu cao vẫn không thể phát hiện được nếu không làm xét nghiệm máu, mà đôi khi người bệnh vẫn cảm thấy khỏe mạnh, bình thường,… Tuy nhiên, nếu để mỡ máu cao trong thời gian dài sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch và đột quỵ cao….
Cholesterol là thành phần của lipid máu, có vai trò quan trọng trong hoạt động của tế bào sợi thần kinh và sản xuất hormone, giúp cho cơ thể hoạt động bình thường và khỏe mạnh, nhưng nó có thể thể trở thành vấn đề khi có quá nhiều cholesterol trong máu.
Có hai loại cholesterol chính:
• LDL (Low Density Lipoprotein) – còn được gọi là cholesterol ‘xấu’ vì nó có thể góp phần hình thành mảng bám (chất béo lắng đọng) trong động mạch và làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch vành.
• HDL (High Density Lipoprotein) – còn được gọi là cholesterol ‘tốt’ vì nó có thể giúp bảo vệ bạn khỏi bệnh tim mạch vành.
Nguyên nhân nào gây ra cholesterol cao?
Một số nguyên nhân gây ra cholesterol cao bao gồm:
• Ăn nhiều thực phẩm chứa chất béo không lành mạnh (chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa) – chẳng hạn như thịt mỡ và thịt nguội, bơ, kem, dầu dừa, dầu cọ và hầu hết các loại thực phẩm chiên rán mang đi và các sản phẩm nướng thương mại (chẳng hạn như bánh nướng, bánh quy, bánh bao và bánh ngọt).
• Tiêu thụ ít thực phẩm chứa chất béo lành mạnh – chất béo lành mạnh có xu hướng làm tăng cholesterol tốt (HDL). Thực phẩm chứa chất béo lành mạnh bao gồm bơ, các loại hạt, dầu ăn làm từ thực vật hoặc hạt, và cá.
• Ăn ít thực phẩm chứa chất xơ – thực phẩm giàu chất xơ, đặc biệt là chất xơ hòa tan, có thể làm giảm lượng cholesterol xấu (LDL) trong máu.
• Ít vận động và tập thể dục, lối sống tĩnh tại ngồi hoặc nằm nhiều.
• Thừa cân hoặc béo phì và có quá nhiều mỡ ở vùng bụng.
• Hút thuốc lá cũng có thể dẫn đến mức cholesterol cao.
• Di truyền – tiền sử gia đình cũng có thể ảnh hưởng đến mức cholesterol của bạn . Trong một số gia đình, nhiều người có thể được chẩn đoán mắc bệnh cholesterol cao hoặc bệnh tim ở độ tuổi tương đối trẻ.
Ngoài ra, uống quá nhiều rượu/bia có thể làm tăng nồng độ cholesterol và triglyceride. Một số bệnh lý có thể gây ra nồng độ cholesterol cao, bao gồm bệnh thận, bệnh gan và suy giáp (suy giáp). Người mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 và huyết áp cao thường có nồng độ cholesterol cao. Một số loại thuốc bạn dùng để điều trị các vấn đề sức khỏe khác cũng có thể làm tăng nồng độ cholesterol.
Cholesterol và chế độ ăn uống lành mạnh:
Những gì chúng ta ăn có tác động đến mức cholesterol và có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh. Quỹ Tim mạch khuyến nghị nên áp dụng chế độ ăn uống lành mạnh cho tim mạch, bao gồm ăn nhiều loại thực phẩm tươi sống và chưa qua chế biến, đồng thời hạn chế các loại thực phẩm chế biến sẵn như đồ ăn mang về, bánh nướng, sô cô la, khoai tây chiên, kẹo và đồ uống có đường. Điều này không chỉ giúp duy trì một chế độ ăn uống lành mạnh và bổ dưỡng mà còn cung cấp các chất dinh dưỡng thiết yếu cho cơ thể.
Mẹo ăn uống lành mạnh để giảm cholesterol:Ngoài việc tuân thủ chế độ ăn uống đa dạng và lành mạnh, hãy thử những mẹo sau để giúp bạn kiểm soát lượng cholesterol:
• Nên áp dụng chế độ ăn uống lành mạnh cho tim mạch, chủ yếu dựa trên việc ăn thực phẩm có nguồn gốc thực vật. Ăn nhiều thực phẩm có nguồn gốc thực vật như rau, đậu (như đậu gà, đậu lăng, đậu nành và các loại đậu khác…), trái cây, ngũ cốc nguyên hạt (ví dụ, yến mạch, lúa mạch), các loại hạt …sẽ tốt cho sức khỏe tim mạch.
• Chọn thực phẩm chứa tinh bột nguyên cám như: bánh mì nguyên cám, ngũ cốc, gạo lứt, khoai lang,…
• Hạn chế thực phẩm chứa chất béo không lành mạnh, gồm chất béo bão hòa (như bơ, dầu dừa, kem, thịt chế biến sẵn, thức ăn nhanh chiên giòn,…) và chất béo chuyển hóa (như các loại bánh: bánh nướng, bánh quy, bánh ngọt,…, thực phẩm chiên rán nhiều lần,…).
• Sử dụng các loại thực phẩm chứa chất béo lành mạnh như quả bơ, oliu, các loại hạt không ướp muối như hạnh nhân, hạt điều và đậu phộng, …Sử dụng các loại dầu lành mạnh để nấu ăn – như dầu oliu, dầu mè, dầu đậu phộng, dầu hạt cải, dầu hướng dương, dầu đậu nành… (nếu có thể thì dùng dầu ép lạnh thay cho dầu tinh luyện sẽ tốt hơn).
• Ăn các bữa phụ bằng các loại hạt không muối (như trên) và trái cây tươi (tốt nhất là hai phần trái cây mỗi ngày).
• Ăn cá nhiều hơn thịt, có thể ăn cá từ hai đến ba lần một tuần
• Không nên ăn quá nhiều trứng mỗi tuần, theo khuyến nghị tối đa là 7 quả trứng/tuần cho những người bị cholesterol cao, tiểu đường tuýp 2 và bệnh tim. Hãy chọn thịt nạc (thịt đã loại bỏ mỡ và thịt gia cầm bỏ da) và hạn chế thịt đỏ chưa qua chế biến dưới 350g mỗi tuần.
• Nếu có uống sữa, sữa chua và phô mai thì nên chọn loại không hương vị, ít béo, và không thêm đường.
• Hạn chế hoặc tránh các loại thịt chế biến sẵn bao gồm xúc xích và thịt nguội (như giăm bông, thịt xông khói và xúc xích Ý).
• Thêm các loại thảo mộc và gia vị để tạo hương vị cho thực phẩm, thay vì thêm muối.
Cách ăn uống này cũng có hàm lượng chất xơ cao tự nhiên, đây là tin tốt vì lượng chất xơ cao trong chế độ ăn uống cũng có thể làm giảm lượng cholesterol xấu trong máu.
Ngoài ra, hãy chú ý đến lượng thức ăn bạn ăn. Khẩu phần ăn đã tăng lên theo thời gian và nhiều người trong chúng ta đang ăn nhiều hơn mức cần thiết, điều này có thể làm tăng cholesterol và nguy cơ mắc bệnh tim.
Khẩu phần ăn có thể thay đổi tùy theo độ tuổi, giới tính và nhu cầu dinh dưỡng cụ thể.
Điều trị cholesterol cao:
Thay đổi lối sống, đặc biệt là thay đổi một số loại thực phẩm bạn ăn và hoạt động thể chất thường xuyên là rất quan trọng để giúp giảm lượng cholesterol LDL (có hại) cao.
• Vận động nhiều hơn. Hoạt động thể chất thường xuyên là một trong những điều tốt nhất bạn có thể làm cho sức khỏe tim mạch. Tăng cường hoạt động thể chất từ 10 phút mỗi ngày lên mức khuyến nghị 30 đến 45 phút mỗi ngày, 5 ngày hoặc hơn mỗi tuần, có thể giúp kiểm soát mức cholesterol và giảm nguy cơ mắc bệnh tim.
• Bỏ thuốc lá làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim và có thể giúp giảm mức cholesterol.
• Hạn chế uống rượu bia…
• Chăm sóc sức khỏe tinh thần: ngủ ngon, giải tỏa căng thẳng, lo âu,…
Triglyceride trong máu:
Triglyceride là một dạng chất béo mà cơ thể chúng ta vẫn tiêu thụ mỗi ngày. Chúng lưu trữ năng lượng dư thừa từ chế độ ăn uống của ta. Năng lượng này sẽ được tích trữ chủ yếu ở các tế bào gan và tế bào mỡ. Nếu cơ thể tích tụ Triglyceride quá lớn sẽ khiến chỉ số mỡ máu Triglyceride cao và gây hại cho cơ thể. Triglyceride bám vào các thành mạch gây nên các mảng mỡ bám trên động mạch, cản trở quá trình lưu thông máu. Chỉ số mỡ máu Triglyceride cao cảnh báo nguy cơ xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim, mỡ máu, gan nhiễm mỡ, đột quỵ…
Một số cách để giảm mức triglyceride bao gồm:
• Tuân thủ chế độ ăn uống lành mạnh bằng cách tuân theo chế độ ăn uống tốt cho tim và hạn chế chất béo không lành mạnh, muối và đường bổ sung
• Chọn nước lọc, trà và cà phê (không thêm đường) làm thức uống, thay vì uống các loại nước có đường (như nước ngọt, nước có ga, đồ uống tăng lực và đồ uống thể thao)
• Lựa chọn các loại thực phẩm có chất béo omega-3 lành mạnh (ví dụ, cá như cá hồi, cá mòi và cá ngừ)
• Giảm hoặc hạn chế lượng bia/rượu
• Duy trì cân nặng hợp lý và giảm mỡ vùng bụng.
Hãy đi khám sức khỏe định kỳ và trao đổi với Bác sĩ liên quan đến tình trạng sức khỏe của mình, bạn nhé! 
Còn nếu, bạn muốn tìm một Health Coach – người sẽ đồng hành cùng bạn để thay đổi lối sống nhằm cải thiện sức khỏe của mình thì đừng ngần ngại inbox cho mình hen! 
